1. የተስፋፊ ጥቁር አፈር ባህሪና ተግዳሮቶች
በቦሌ፣ ሲኤምሲ፣ ሰሚት፣ አያት እና ለቡ አካባቢዎች በስፋት የሚገኘው የጥቁር አፈር (Vertisol) በክረምት ወቅት ውሃ ሲያገኝ በከፍተኛ ሁኔታ ይለጠጣል (Swelling)፤ በበጋ ደግሞ እርጥበት ሲያጣ ይኮማተራል (Shrinkage)። ይህ ተለዋዋጭ ግፊት በመሰረቱ ስር በሚገኝ ኮንክሪት ላይ ያልተመጣጠነ ጫና በማሳደር የግድግዳ ስንጥቅ እና የመሰረት መደርመስ ያስከትላል።
2. የምህንድስና መፍትሄዎች እና የመሰረት አማራጮች
- ጥቁር አፈርን ሙሉ በሙሉ ማስወገድ (Complete Soil Replacement): የጥቁር አፈር ውፍረት ከ 1.5 እስከ 2.5 ሜትር በሚሆንበት ጊዜ አፈሩን ሙሉ በሙሉ ቆፍሮ በማውጣት በተመጠነ ቀይ አፈር (Selected Material) እና በኮረኮንች (Scoria) በ 20 ሳ.ሜ ሽፋን በደንብ በመደቅደቅ መተካት።
- የራፍት መሰረት (Raft Foundation): የህንፃውን አጠቃላይ ክብደት በመላው የወለል ስፋት ላይ በእኩል በማከፋፈል የተናጠል የመሬት መንሸራተት እንዳይከሰት ይከላከላል።
- ጥልቅ የቦረቦረ ፓይል (Bored Piles): ጥቁሩ አፈር ከ 3 ሜትር በላይ ጥልቅ በሆነባቸው ቦታዎች ላይ ፓይሎችን ወደ ታች ጠንካራው አለት ድረስ በመቆፈር ህንፃውን ማሳረፍ።
3. የመሰረት ውሃ መከላከያ (Damp Proofing)
ከከርሰ-ምድር የሚወጣ እርጥበት ወደ ህንፃው ግድግዳ እንዳይወጣ በመሰረቱ እና በግንቡ መካከል ጥራት ያለው ፖሊቲሊን ሺት (DPC Membrane) መጠቀም ተገቢ ነው።
